احداث استخر با ژئوممبران

Home / Uncategorized / احداث استخر با ژئوممبران

استخرهای ذخیر آب با پوشش ورق ژئوممبران

از متداول ترین استخرهای ذخیره آب ،استخر خاکی می‌باشد. از این مدل استخر به منظور جمع‌آوری حقابه چاه، قنات و چشمه یا رودخانه و نیز ذخیره آب‌های ناشی از بارندگی در فصل پاییز و زمستان برای مصرف آنها در فصل آبیاری برای انجام عملیات‌های آبیاری تحت فشار (قطره‌ای و بارانی و …) استفاده می‌شود

قبلا به منظور عایق سازی این نوع استخرها از راه های رایجی مثل کاه‌گل نمودن کف و دیوارها، سیمان، سنگ و سیمان، دوغاب، آجر و راه های متفاوت دیگر به منظوری ممانعت از نفوذ آب به زمین و هدر رفت آب استفاده شده است. ولی این پوشش‌ها تنها مقدار اندکی از هدر رفت آب پیشگیری می‌کنند و همچنین بعضی از این پوشش‌ها (سنگ، بتن، سیمان) هزینه بسیار زیادی برای کشاورز و یا… نیز دارد. لازم به ذکر است این پوشش‌ها به تعمیر و نگهداری زیادی نیاز دارد و تحت شرایط دشوار محیطی دچار صدمات زیان آوری می‌شوند

عایق کردن استخرهای خاکی با استفاده از ژئوممبران

ژئوممبران یک ماده پلیمری می باشد و به همین دلیل در برابر آب نیز نفوذناپذیر است و به عنوان یک پوشش بسیار خوب برای استخرها و … به حساب می آید . قیمت و هزینه انجام و نصب ورق‌های ژئوممبران به نسبت پوشش‌های سنتی (سنگ، سیمان، بتن و..) پایین تر از نصف می‌باشد. همچنین طول عمر ورق ژئوممبران بسیار زیاد می باشد و در مقابل سرما و گرما و همچنین تابش نور خورشید مقاومت زیادی دارند. نصب ورق ژئوممبران با سرعت بیشتری انجام می شود و ساده تر می‌باشد. به گونه ای که در هر روز می‌توان بین ۱۰۰۰ تا ۱۵۰۰ مترمربع از ورق ژئوممبران را تنها با یک اکیپ نصب نمود. در ضمن به منظور ساخت استخر ژئوممبران به هیچ نوع پوشش و یا زیرسازی مخصوصی نیاز نمی باشد و فقط خاک لطیف و غلتک خورده برای این مدل استخر نیاز است .در نتیجه بسیار از نظر اقتصادی مقرون به صرفه می‌باشد

همچنین می‌توان برای استخرهایی که سیمانی ساخته شده‌اند و دچار خسارت شده‌اند ،کافی است سطح آن را با ژئوممبران پوشش دهیم و نیازی به هزینه‌ دیگری نمی‌باشد

خصوصیت و مزایای استخر ژئوممبران نسبت به انواع دیگر استخرها

از نظر اقتصادی نسبت به استخرهای سنگ و سیمان مقرون به صرفه می باشد
از نظر زمانی نسبت به استخرهای بتی و غیره صرفه جویی می شود و زمان کمتری لازم دارد
ورق ژئوممبران در برابر آب نفوذ ناپذیری خیلی زیادی دارند
نچسبیدن خزه و جلبک به کف و دیوارهای استخرهای ژئوممبران
مقاومت زیاد ورق ژئوممبران در مقابل عواملی طبیعی (نور آفتاب، یخ زدگی و…) و بیولوژیکی
مراحل ساخت استخر به وسیله ورق‌های ژئوممبران

احداث استخرهای ژئوممبران مثل بقیه استخرهای ذخیره آب می باشد . برای ورق ژئوممبران استخر خاکی مطلوب است ولی امکان دارد در بعضی از مناطق خاک سست یا دارای سنگ‌ریزه باشد که احتیاج به زیرسازی استخر می باشد. به‌طور کلی مراحل به صورت زیر می باشد

نقشه‌برداری و طرح اولیه
پیاده‌سازی ابعاد موردنظر بر روی زمین توسط گچ‌ریزی
عملیات خاک‌برداری یا خاک‌ریزی
بسترسازی برای استخر
لوله‌گذاری به منظور ورودی و خروجی سرریز استخر
محاسبه مقدار ورق لازم و خرید آن
نصب و آب‌بندی کامل
فنس‌کشی در اطراف استخر برای ایمنی (افراد و حیوانات)
آب‌گیری و کنترل نهایی استخر

نقشه‌برداری و طرح اولیه

در نخستین مرحله بازدید از منطقه، نقشه‌برداری دقیق به منظور پیدا کردن محل مطلوب برای ساخت استخر می‌باشد. این اطلاعات بسیار بااهمیت می باشد به دلیل اینکه مکان استخر و محاسبات حجم و شکل و ابعاد، مدل ساختار خاک و برآورد هزینه استخر توسط این اطلاعات ممکن می‌باشد. این اطلاعات عبارتند از

منابع تأمین آب (چشمه. قنات، چاه) و مقدار مسافت آن تا مکان احداث استخر
(…روش منتقل کردن آب از منابع آب تا استخر (پمپاژ، کانال و
( …روش منتقل کردن آب از استخر تا محل مورد نیاز (کشاورزی، دامداری، مرغداری و
 (آبph بازرسی کیفیت آب (آب و
دبی ورودی آب به استخر
(…میزان زمان آب ورودی به استخر (۳۶ ساعت؛ ۴۸ ساعت و
تعیین کردن بافت و ساختمان خاک محل احداث استخر
طراحی استخر ژئوممبران

لازم به ذکر است امکان دارد در بعضی مناطق طبق نظر کارشناس فنی مربوط ، احتیاجی به نقشه‌برداری نباشد که در بازدید اولیه تعیین می‌شود

تعیین کردن محل احداث استخر : بر اساس منبع تأمین آب استخر و مسافت آن و شیب زمین و نحوه انتقال آب به استخر و روش خروج آن می‌توان محل احداث استخر را تعیین کرد. این کار به منظور کم شدن هزینه‌ها و سهولت در اجرا نیز صورت می‌گیرد
تعیین حجم استخر : با مشخص شدن دبی ورودی آب به استخر و مدت‌زمان آب، حجم کل آب که می‌توان ذخیره کرد محاسبه می شود و با توجه به در نظرگرفتن اندکی حجم اضافه، حجم استخر را تعیین می کنیم
تعیین شکل و ابعاد استخر : یکی از خصوصیت استفاده از ورق‌های ژئوممبران ، عدم محدودیت در اندازه و شکل استخرها می‌باشد. به این معنی که استخر در هر مکان و به هر فرم ظاهری که ساخته شده باشد می‌توان به آسانی به وسیله ورق ژئوممبران آن را پوشاند و عایق‌بندی کرد . این پوشش هم در استخرهای خاکریزی و هم در استخرهای خاک‌برداری و گود کاربرد دارد و هیچ‌گونه محدودیتی ندارد
به دلیل اینکه برای ساخت استخر ژئوممبران احتیاجی به زیرسازی ویژه ای نمی‌باشد. به منظور پیشگیری از ریزش دیواره باید به آن شیب داد که این شیب غالبا بین ۳۰ تا ۶۰ درجه است (سینه مرغی) و بر اساس محل استخر متغیر می باشد

پیاده‌کردن ابعاد استخر آب ژئوممبران

نخستین مرحله به منظور ساخت استخر ژئوممبران پیاده‌سازی نقشه به روی زمین است. بعد از مشخص شدن شکل و اندازه استخر ژئوممبران و تهیه پلان باید مکان ساخت استخر بروی زمین تعیین شود که این کار بسیار آسان می باشد و به وسیله گچ‌ریزی ابعاد و محدوده استخر را تعیین می‌کنیم. به منظور مهار ورق نیاز است یک ترانشه (کانال کوچک) در کنار استخر آب ایجاد شود

عملیات خاک‌برداری و خاک‌ریزی

مهمترین بخش ساخت استخر ژئوممبران، این قسمت عملیات می‌باشد که با توجه به فصل، هزینه و زمان آن متغیر می‌باشد. در حالت کلی عملیات خاکی برای احداث استخر ژئوممبران به صورت زیر می‌باشد

خاکبرداری و خاکریزی در مکان تعیین شده با دیوار شیب دار
حفر کردن کانال و ترانشه اطراف استخر به منظور مهار کردن ورق
حفر کردن کانال خروج آب در استخر
انتقال خاک برداشته‌شده به بقیه نقاط
بسترسازی استخر ژئوممبران

بستر سازی برای استخر

بسترسازی در استخرهای ژئوممبران بسیار حائز اهمیت می باشد زیرا در حفظ سلامت و طول عمر ورق نقش زیادی دارد و سبب کم شدن مصرف ورق می شود. این بسترسازی توسط خاک نرم انجام می شود که احتمال دارد در برخی مکان‌های ویژه به دلیل نرمی و یا سستی خاک ، احتیاج به بسترسازی دیگری داشته باشد که توصیه می‌شود از ورق ژئوتکستایل استفاده شود. اما برای استخرهایی با عمق زیاد، استفاده از این ورق لازم و ضروری می‌باشد. استفاده از ژئوتکستایل برای کلیه استخرهای ژئوممبران پیشنهاد می‌شود

بستر استخر ژئوممبران باید هیچ گونه ناهمواری در دیواره و کف نداشته باشد و سطح آن فاقد سنگ‌ریزه و هرگونه جسم تیز باشد و به منظور ممانعت از هدر رفت ورق و صرفه‌جویی در آن ابعاد استخر و طول شیب دیواره‌ها باید به صورت دقیق انجام شده باشد

:ویژگی کلی در مکان اجرای ژئوممبران به صورت زیر می باشد

فاقد رطوبت: به علت اینکه ورق‌های مجاور به وسیله جوش حرارتی به هم وصل می‌شوند، وجود رطوبت سبب اختلاف دما در روند جوشکاری می‌شود

نرم و هموار بودن بستر : ناهمواری سبب می‌شود که ورق در کف و دیواره‌های استخر به خوبی منطبق نگردد و به علت افزایش نیروی کششی وارد شده به ورق احتمال پاره شدن آن نیز وجود دارد

عاری از تیز گوشه : وجود ریشه گیاه، سنگ، و بقیه اجسام نوک‌تیزی که موجب صدمه زدن به ورق می‌شود و باعث سوراخ شدن ورق در اثر فشار آب می شود

:خاک‌برداری

:خاک‌برداری شامل چند قسمت می‌باشد

آماده‌سازی دیواره‌ها: اگر دیواره‌ها به‌ طور سینه مرغی باشد مناسب تر است و مناسب ترین زاویه ۴۵ تا ۶۰ درجه می‌باشد. در دیوارها می‌توان به وسیله پشت بیل لودر و غلتک دستی به تراکم مناسبرسید

آماده‌سازی کف استخر: کف استخر باید حداقل دارای ۹۰ درصد تراکم باشد که غالبا این تراکم در اثر رفت‌وآمد ماشین‌آلات انجام می شود

آماده‌سازی نهایی دیواره‌ها و کف: خاک دیواره‌ها باید کاملاً نرم و صاف باشد و ناهمواری های دیواره و کف را با ملات کاه‌گل یا ماسه و سیمان و… باید ترمیم کرد. همچنین کف استخر باید کاملاً هموار باشد. برای انجام این کار می‌توان خاک مناطق مرتفع در کف یا دیواره‌ها را برداشت و در نقاط پست ریخت و کوبید و سپس تمام سطح را تسطیح نمود

ایجاد ترانشه گیردار: به منظور گیردار کردن ورق و ثبات آن بر روی سطح دیواره‌ها نیاز است ترانشه (کانال) به میزان حداقل یک متر زیر شیب با عمق ۶۰ سانتی‌متر و عرض ۳۰ سانتی‌متر حدوداً در دور گودال استخر حفر شود

(لوله‌گذاری استخر (جهت ورود، خروج و سرریز آب

یک استخر ژئوممبران باید شامل سه سیستم لوله‌گذاری به منظور ورود و خروج و نیز سرریز آب باشد. جنس لوله‌هایی که باید در استخر کار شود باید از جنس پلی‌اتیلن استاندارد بوده و با نظر کارشناس فنی و  براساس نقشه و اطلاعات جمع‌آوری‌شده باشد. همچنین در لوله‌گذاری باید به نکات زیر دقت کرد

لوله ورودی باید در جای خود ثابت و محکم شود

لوله خروجی باید با توجه به نحوه برداشت آب از استخر و مکان قرارگرفتن لوله خروجی با هم متفاوت است که غالبا به طور سیفونی نصب می‌گردد. همچنین لوله سرریز باید حداقل ۳۰ سانتی‌متر از لبه استخر پائین قرار بگیرد. این لوله معمولاً از جنس پلی‌اتیلن با قطر بالا (۲۵۰ میلی‌متر و بالاتر) انتخاب می‌شود

آب‌گیری استخر ژئوممبران

:در این قسمت باید نکات زیر انجام شود

 قرار دادن فنس در کنار استخر پیش از آبگیری
 کنترل و انجام تست‌های موردنیاز به منظور اطمینان از جوش ژئوممبران
 آبگیری به ارتفاع ۳۰ سانتی‌متر جهت تست
آبگیری در چند بخش مجزا به منظور تست نهایی

Related Posts

Leave a Comment